Week 9 | Optimisme zorgt voor stijgende rente

De wereldeconomie gaat dit jaar eerder open dan verwacht. Dat komt vooral door de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Die hebben aangegeven dat ze in juli al klaar zijn met vaccineren. Dat betekent dat daar al in het tweede kwartaal de coronamaatregelen vergaand kunnen worden versoepeld. Continentaal Europa is trager van start gegaan, maar probeert een inhaalslag te maken. De doelstelling van de Europese Unie is om 70 procent van de volwassen bevolking voor het einde van de zomer gevaccineerd te hebben. Omdat de wereldeconomie eerder opengaat dan verwacht, worden de groeiverwachtingen naar boven bijgesteld. Wij gaan uit van een groei van de wereldeconomie van circa 6 procent, iets wat sinds de jaren zestig niet meer is voorgekomen. Boven op dit groeicijfer komt ook nog eens de inflatie. Die loopt ook op. Dat is normaal op het moment dat een economie uit een recessie komt, maar de coronacrisis heeft voor verstoringen gezorgd aan de aanbodkant van de economie. Er is een tekort aan semiconductors, de prijzen van containervervoer zijn fors gestegen en grondstoffenprijzen zijn alleen dit jaar al met bijna 20 procent gestegen. Voorraden zijn bovendien laag. Daar staat potentieel veel extra vraag tegenover, omdat veel consumenten door de beperkende maatregelen veel hebben gespaard en ook nog eens worden gesteund door de overheid. In de Verenigde Staten heeft driekwart van de werklozen op dit moment een hoger inkomen dan toen ze nog aan het werk waren. Parallel aan de optimistische verwachtingen ten aanzien van de wereldeconomie stijgen ook de bedrijfswinsten. Winsttaxaties worden naar boven bijgesteld. Uit de publicatie van de jaarresultaten blijkt ook dat Amerikaanse bedrijven dit jaar opnieuw veel eigen aandelen zullen inkopen. Aziatische bedrijven zullen profiteren van de sterke groei van de wereldeconomie, want daar staan de fabrieken van de wereld. De belangrijkste bijdrage aan de groei komt echter uit de dienstensector, het deel van de economie dat veel meer last heeft gehad van de beperkende maatregelen. Dat betekent waarschijnlijk dat in China de economische groei in het eerste kwartaal zal pieken, waarna er in het tweede en derde kwartaal vooral in de Angelsaksisch landen de groei kan versnellen, met enige afstand gevolgd door continentaal Europa.

In reactie op dit optimistische verhaal stijgt ook de rente. In de afgelopen decennia steeg de rente op staatsobligaties meestal vooruitlopend op renteverhogingen door de centrale bank om de groei af te remmen en de inflatie te beteugelen. Dat is dit keer niet het geval. Het mag duidelijk zijn dat bij zo’n hoog groeipercentage voor de wereldeconomie en het vooruitzicht op oplopende inflatie een hogere rente past. Dat terwijl de rente in historisch perspectief extreem laag is. Toch hebben centrale banken aangegeven dat ze dit keer veel langer wachten met het verhogen van de beleidsrente. De inflatie heeft zich zo lang beneden de trendmatige groei van 2 procent bewogen, dat die nu ook we geruime tijd boven de 2 procent mag uitkomen. Bovendien heeft de Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, aangegeven dat ze niet zal reageren op inflatieprognoses, maar op daadwerkelijk oplopende inflatie. Aangezien de rentestijging dit keer wordt veroorzaakt door de aantrekkende economie is dat niet per se slecht nieuws voor de aandelenmarkt, zeker niet als centrale banken er alles aan doen om de rente laag te houden. Mogelijk dat er wel verschuivingen plaatsvinden in portefeuille omdat met name bedrijven die extra gevoelig zijn voor de economische groei profiteren. Ook bestaat er het risico dat inflatie doorschiet, al lijkt dat met het huidige leger werklozen in de wereld moeilijk voorstelbaar. In de eerste twee maanden van dit jaar is de 10-jaarsrente in de Verenigde Staten met een half procent gestegen en zelfs in Europa met een kwartje. Mogelijk dat deze rentestijging zich voortzet, maar waarschijnlijk in een meer geleidelijk tempo. Op het moment dat de rente te snel stijgt, zo snel dat die het economische herstel zou kunnen belemmeren, mogen er aanvullende maatregelen op monetair gebied worden verwacht.

Financiële markten houden over het algemeen niet van verrassingen, vreemd genoeg ook niet als ze positief zijn. Verrassingen zorgen voor meer onzekerheid. Vooral wanneer markten zich ingesteld hebben op de zekerheid dat de rente langer laag zal blijven. Dan zorgt een rentestijging – ondanks dat die veroorzaakt wordt door een positieve onderliggende ontwikkeling – voor onrust. Belangrijk bij zo’n onrustige situatie is om de ogen op de bal te houden en te focussen op de fundamenten. Die zijn nog altijd uitstekend, althans voor aandelen. De wereldeconomie groeit, de liquiditeit van overheden en centrale bankiers is uitbundig en de waardering is weliswaar opgelopen, maar staat nog lang niet op het niveau behorende bij een zeepbel. Wel zorgt deze relatief snelle verandering voor verschuivingen binnen de aandelenmarkt. Er zijn bedrijven die volop geprofiteerd hebben van de coronamaatregelen, terwijl de markt nu meer voorsorteert op bedrijven die profiteren van het opengaan van de economie. Per saldo zorgt de coronacrisis op termijn eerder voor meer dan voor minder economische groei. Zonder coronacrisis geen extreem lage rente, geen overheidsinvesteringen en geen versnelling op het gebied van de digitalisering en de energietransitie. Bedrijven en particulieren proberen zich ook aan te passen aan de nieuwe situatie en daarin ontstaan nieuwe bedrijfsmodellen. Zeker wanneer de overheid ook nog eens de bestaande, normaal gesproken, goedlopende bedrijven zo steunt dat zij de coronacrisis overleven, is er economisch veel herstelpotentieel. Mogelijk dat de inflatie wat oploopt in de komende jaren, maar veel bedrijven zijn in staat om hogere prijzen door te berekenen, zeker bij zo’n sterke economische groei. Ook vastgoedbeleggingen zijn goed bestand tegen oplopende inflatie. Slachtoffer zijn spaarders en de houders van obligaties, zeker op het moment dat de inflatie sterker stijgt dan de rente. Wij blijven daarom terughoudend met obligaties en geven de voorkeur aan aandelen.

Auréus
Jeroen van Lom
CIO

Deel dit artikel:

Bekijk ook:

Menu